1.
Program Türk yazılımcı tt77'nin uzun çalışmalarının sonucu ortaya
çıktı. tt77, programı
geliştirmeye ara vermiştir.
2. ESE
programını kurduktan sonra, programı çalıştırdığınızda "ImageEnXLibrary.ocx" bulunamadı
gibi bir hata alıyorsanız yapmanız gereken şu: ESE'yi kurduğunuz
dizine geçin ve "ImageEn.ocx" isimli
dosyayı "ImageEnXLibrary.ocx" olarak
değiştirin. (Tırnaklar yok.) Eğer dosya hiç kurulmamış
ise "Gerekli Dosyalar" kısmından indirebilirsiniz.
3. ese.penguen.net
adresindeki ECF hazırlama kılavuzunda anlatılan, 8
farklı görüntüden, yazının piksel değerini işaretleme
gerekliliği TV den kayıt ettiğiniz videolar için geçerli değildir.
TV de yayınlanan altyazılar sabit satır üstünde devam etmektedir. 2-3
piksel aşağı veya yukarı oynamaz. 8 ayrı satır değeri
girmenin sebebi, altyazılı VCD’lerden sorunsuz yazı alabilmek
içindir.
Özellikle işportada satılan VCD’ler
için hazırlanmış yazılar aynı satır hizasını koruyamıyor. Bunu
düşünerek yapılmış bir özelliktir. Sadece VCD'den altyazı hazırlayacaksanız
ve yazı sabit bir çizgide değilse kullanın.
4. ECF
hazırlarken "Zoom" seçeneği işaretli olsa bile siyah/yeşil görüntü
geliyorsa, sorun video codec'lerindendir. ESE, beta aşamasında
olduğu için bu tip sorun çıkabilmektedir. Videoyu farklı bir
codec kullanarak tekrar oluşturmayı deneyin.
5. ESE
sadece Avi formatındanki divx videoları açabilir.
MPG vs... gibi formatları açamaz.
6. Eğer
TV’den kayıt yapıp altyazıları riplemek istiyorsanız ve Digital/Analog
kart kullanarak yüksek çözünürlükte kayıt yapıyorsanız ESE
Rip ve ECF hazırlama sırasında sorun çıkacaktır. Tek çözümü,
çözünürlüğü düşürmektir. 384x288 gibi 300’lü
çözünürlüklerde sorun çıkmamaktadır. Düşüreceğiniz çözünürlük 500x.... geçmemelidir.
Bahsettiğim sorun
ise şudur: ESE, altyazıları JPG resim formatında videodan ayırıyor.
OCR sırasında hatasız okuma için resimleri birkaç kez büyüterek
kayıt ediyor. ESE'nin oluşturduğu resimlerin genişliği 2000 piksele
sabitlenmiş durumda. Video çözünürlüğü yüksek olunca oluşan resim
genişliği de artıyor, fakat ESE’de 2000 piksele sabit olduğu
için sığdığı kadar kısmı resimde kalıyor. Yani resmin sağ kısmına
denk gelen yazılar resimden atılmış oluyor. Bu yüzden ESE rip
sırasında kullanılacak video çözünürlüğü düşük olmalıdır.
7. TV'den
kayıt edilen videolar ne kadar net olursa, ESE
resim oluşturmada o kadar başarılı olur.
8. Şu
an için ESE, çizgi film/animasyon gibi arka
planında canlı, tek düze ve aniden değişen renklerin olduğu
videodan, OCR sırasında okunabilecek netlikte resim oluşturamıyor.
Ama altyazının ekrana giriş/çıkış sürelerini hatasız alabiliyor.
Eğer altyazının zamanlama bilgisi gerekiyorsa animasyonlarda
da kullanabilirsiniz. Sorunun kaynağı renk ayrımındandır.
9. ESE
ile altyazı oluşturma işleminin süresi, kullandığınız PC'nin
işlemci gücüne bağlıdır. P4 3.00 Ghz'de OCR süresi: 5 dakika.
ESE Rip işlemi: 30 - 45 dakika arası sürmektedir. Bu, 2 saatlik
filmden yaklaşık 700-1100 adet arası resim üretilmesi için geçen
sürelerdir.
10. TV'den
kayıt edilen videolardan oluşturduğunuz altyazılarda geçen kısa
gözükme süreli ve az harfli satırlarda ESE, her zaman olmasa
da atlama yapabiliyor, o satırı göremeyebiliyor. Örneğin ekranda
10 saniyeliğine yazan "Ne?" kelimesi gibi. Buna benzer
atlamalar olabilir. Altyazıyı oluşturdukdan sonra filmi ya da
diziyi baştan sona izleyin. O sırada eksik yazıları eklersiniz.
Veya izlemek için vaktiniz yoksa, Bsplayer programında %300 gibi
bir değerle hızlı şekilde, kayıt ettiğiniz video üstüne hazırladığınız
yazıyı koyup, iki yazının da görüntüde aynı anda gözüküp gözükmediğine
bakarak kontrol yapabilirsiniz.
Ayrıca, aşağadaki
örneğe benzer dizilimde gözüken altyazılarda atlama veya altyazı
iki satır ise, ilk satırı görmezden geliyor.
- Merhaba. -
Merhaba.
- Terminal'den biletleri alabildin mi?
Üstteki örnekte
görüdüğünüz gibi iki "-Merhaba" arasında uzun bir boşluk
var. Buna benzer yazıları veya satırı, ESE bazen atlayabiliyor.
Buna da dikkat edin. (1. satırı görmüyor. 2 satırı resimde oluşturuyor.)
Eğer eksik yazı
varsa, eklenecek yazıların zamanlama bilgisini almak için VirtualDub
programını kullanın. VirtualDub'da videoyu açarak eksik olan
yazının bulunduğu zamanlama bilgisini rahatça alabilirsiniz.
Bu düzeltmeleri tek tek elle yapmanız gerekecek.
11. TV'den
kayıt edilen dizi veya filmlerde genelde bant reklam olur. Bant
reklam da doğrudan altyazının geleceği kısımda gözükür. Cnbc-e
bant reklam sırasında görüntüyü pan-scan'a alıp, yazının okunmasını
sağlıyor. Yazı reklamın üst kısmına kayıyor. Tam bu sırada ESE
çaresiz kalır. Hatırlayacağınız gibi, ECF hazırlarken belli piksel
değerleri giriliyor. ESE sadece o kısımda altyazı araması yapıyor.
Altyazı bu alanın dışına çıkarsa tespit etmesi mümkün değil.
Bant reklam yayınlandığı sırada ekrana gelen altyazıları tek
tek elle eklemeniz gerekecek. Bunun için VirtualDub programını
kullanabilirsiniz.
12. TV'den
kayıt ettiğiniz film veya dizilerin altyazıları tamamen hazır
olduktan sonra, senkronlamak gerekecektir. Eğer kayıt ettiğiniz
film/dizi sırasında ara reklam var ise, senkron noktalarını reklamların
girdiği zamana göre ayarlamanız gerekir. Genelde senkron sırasında
yaptığınız, "ilk konuşma-son konuşma" zaman/frame bilgisinin
tespit edip, yazarak yaptığınız yöntem burada kullanılmamalı.
Reklam aralarına göre, altyazıyı parçalara ayırın. 2 reklam verilmiş
ise 3 parça. 3 reklam verilmiş ise 4 parça... şeklinde ayırarak
altyazıyı filme tam senkron yapabilirsiniz.
Ayrıca bant reklam
olmasa bile o an için video üstüne yapışık gelen bir yazı yüzünden,
TR altyazı diğer yazı ile çakışmayacak şekilde, okunmayı zorlaştırmayan
yere alınıyor. Aynı şekilde ESE tespit edemiyor ve bunları da
VirtualDub ile ESE rip yazıya sonradan eklemeniz gerekir.
13. ECF
hazırlama bölümünde, girilen "Allignment” tabındaki "Center
X" değeri bazen kayboluyor. Girildikten sonra OK butonuna
basıp çıkmak, sonra tekrar "Allignment” tabına gelip değeri
yerine yazmak problemi çözüyor.
14. OCR
konusunda ufak bir püf noktası; ABBYY Fine Reader için. ECF hazırlama
kısmında büyük harf üst noktası (A Top) değerini ayarlarken dikkat
edilmesi faydalı olacak bir nokta. 300-400 piksel civarı genişlikteki
videolardan alınan resimleri okurken sorun çıkmaması için, gerçek
büyük harf üst noktası (A Top) değerinin 3-4 piksel fazlasını
seçin. Finereader'da, tepede boşluk kalmazsa, harfleri tespit
etme karesini, harf tepelerinin 2-3 piksel aşağısına atıyor,
kenarı oraya denk geliyor. Her iki satırlık altyazının üst satırı,
yarım
harflerden oluşan karışık bir resim oluşuyor. ECF hazırlama sayfasında,
baz alınması gereken harflerle ilgili tabloda buna benzer bir
hatırlatma var.
Yalnız dikkat etmek
gereken bir başka nokta da harfin çok fazla üstünden işaretlememek.
İki satırlı yazılarda, ikinci satırın üst kısmı birinci satırın
alt kısmının üstüne binebilir. Veya tam tersi olabilir.
15. Videolarda
altyazının geldiği alanda, yazının dışında plaka, kimlik, kapı
numarası veya benzeri harf veya yazılar gibi... Bu kısma denk gelirse,
ESE bunları yazı olarak algılayabilir. Normaldir.
16. ESE
Rip sonucu oluşan resimde, altyazı sürelerinin son üç rakamlı
kısımları, normalde virgül ile ayırılır. Eğer aşağıdaki örnek
resimde olduğu gibi nokta ile ayrılmış ise, ESE'nin son fonksiyonu
olan "Fix OCR Text File" işlemi sırasında soruna sebep
oluyor. Normal yazı formatına çeviremiyor. Yapılması gereken,
Windows'un Denetim Masası (Control Panel) ayarlarından Bölgesel
Ayarlar'a (Regional Options) girip, Rakamlar (Numbers) tabında
yer alan, Ondalık Ayırıcı (Decimal Symbol) işaretini nokta yerine,
virgül ile değiştirmek olacaktır. Bundan sonra videoyu tekrar riplemeniz gerekiyor!

NOT: ESE'nin oluşturduğu resimlerin
genişliği yukarıdaki örnekten farklıdır.
17. ESE'de aşağıdaki resimde yer alan hatanın meydana gelme sebebi, "ImageEnXLibrary.ocx" dosyasıdır.

Bu sorunu çözebilmek için, "Gerekli Dosyalar" bölümünden, "ImageEnXLibrary-NEW" isimli dosyayı indirip kurulumu yapın. Bu kurulumu yaptıktan sonra aynı hata meydana geliyorsa, hi-components.com adresindeki ImageEn ActiveX (OCX) isimli kurulumu deneyin. Eğer bu da çözüm getirmezse, son olarak aynı adreste yer alan ImageEn yazılımını indirip, deneyin.
18. Windows Vista Kullanıcıları; ESE kurulum dosyasını veya ESE program dosyasını çalıştırmakta sorun yaşıyorsanız, hem kurulum dosyasına, hem de program dosyasına sağ fare tuşu ile tıklayıp "Özellikler" menüsündeki "Uyumluluk" sekmesinde yer alan "Uyumluluk Modu"nu seçili duruma getirip, "Windows Vista Service Pack 2"yi seçtikten sonra, en altta yer alan "Ayrıcalık Düzeyi" ayarını da, "Bu programı yönetici olarak çalıştır" seçeneğini işaretleyerek, "TAMAM" tuşuna basın. Bundan sonra kurulumun yapılması ve programın normal şekilde çalışması sağlanabilir.
|